Bakterie
BETA
Ten układ i zadania są w wersji testowej. Wkrótce pełny kurs będzie zawierał je w dopracowanej formie.
Bakterie
Budowa komórki bakteryjnej, Gram+/−, metabolizm i oddychanie, przetrwalniki, wymiana genetyczna, biofilmy, antybiotyki i oporność
📹 Lekcja wideo
📜 Notatki – Bakterie
1) Cechy ogólne bakterii
- • Prokarionty: brak otoczonego błoną jądra, DNA koliste w nukleoidzie; często plazmidy.
- • Rybosomy 70S, brak organelli błoniastych; ściana komórkowa (zwykle peptydoglikan).
- • Kształty: ziarniaki (cocci), pałeczki (bacilli), przecinkowce (vibrios), spirille/spirocheta.
2) Bakterie Gram-dodatnie (Gram+)
- • Gruba warstwa peptydoglikanu + kwasy tejchojowe.
- • Brak błony zewnętrznej; barwią się na fioletowo metodą Grama.
- • Wrażliwe na β-laktamy (hamowanie syntezy ściany).
3) Bakterie Gram-ujemne (Gram−)
- • Cienki peptydoglikan + błona zewnętrzna z LPS (endotoksyna).
- • Barwią się na różowo (safranina); obecne poryny.
- • Częściej oporne na wiele antybiotyków (bariera błony zewnętrznej).
4) Struktury powierzchniowe i ruch
- • Otoczka (kapsuła): ochrona przed fagocytozą, adhezja, tworzenie biofilmu.
- • Fimbrie/pili: przyleganie do podłoża/komórek; pilus płciowy w koniugacji.
- • Rzęski: ruch (chemotaksja); budowa z flagelliny.
5) Metabolizm i trofia
- • Heterotrofy vs autotrofy (fotoautotrofy – purpurowe/ zielone siarkowe; chemoautotrofy – nitryfikujące itp.).
- • Chemoheterotrofy: większość patogenów.
6) Tlen a wzrost
- • Bezwzględne tlenowce (obligate aerobes) – konieczny O₂.
- • Względne beztlenowce (facultative anaerobes) – rosną z/bez O₂.
- • Bezwzględne beztlenowce (obligate anaerobes) – O₂ toksyczny.
- • Mikroaerofile – preferują niskie stężenia O₂.
7) Podział, przetrwalniki, biofilm
- • Podział poprzeczny (binary fission) – szybkie tempo podziałów.
- • Endospory (Bacillus, Clostridium) – wysoka odporność (susza, temperatura, chemikalia).
- • Biofilm – społeczność w macierzy polisacharydowej; większa oporność na antybiotyki/odporność gospodarza.
8) Transformacja
- • Pobranie nagiego DNA ze środowiska i włączenie do genomu/plazmidu.
9) Transdukcja
- • Transfer genów za pośrednictwem bakteriofaga (uogólniona/ wyspecjalizowana).
10) Koniugacja
- • Przekaz plazmidów (np. F-plazmid) przez pilus płciowy – bezpośredni kontakt komórek.
11) Antybiotyki – cele i mechanizmy oporności
- • Cele: synteza ściany (β-laktamy), rybosomy (tetracykliny, makrolidy), DNA gyrase (chinolony), foliany (sulfonamidy).
- • Oporność: enzymy rozkładające (β-laktamazy), modyfikacja miejsca docelowego, pompy wyrzutowe, bariera błony zewnętrznej.
Quizy
